Interview met J. K. Rowling, All Things Considered
NPR Radio, 3 December
Margot Adler
Presentator: Een nieuwe serie van kinderboeken is gestegen naar de top van de bestellerlijst van Engeland. De boeken, Harry Potter en de Steen der wijzen en zijn vervolg zijn geschreven door Joanne Rowling. Ze schreef een gedeelte van Harry Potter op restjes papier in een Schots café toen ze een arme alleenstaande moeder was. Haar magische verhaallijn en slimme schrijftechniek zijn vergeleken met Roald Dahl. De boeken zijn nu naar de VS gekomen en Warner Brothers heeft de filmrechten verkregen. Margot Adler van NPR radio weet meer.
Margot Adler: Toen een exemplaar van Harry Potter op mijn bureau aankwam in de afgelopen maand juni, heb ik het gedachteloos in mijn tas gestopte. Misschien, dacht ik, is het een leuk boek om mijn zoontje voor te lezen in de zomervakantie. Onze hele familie was er een hele week door geboeid. Nu is het eerste boek uit in de VS en Scholastic, zijn uitgever hier, zegt dat de verkoopcijfers in de buurt komen van 100.000 exemplaren, een hoog aantal voor een kinderboek. Ondanks dat, hebben de meeste mensen in de VS nog nooit van Harry Potter gehoord. Het is niet een titel die je in de etalage van je lokale Barnes en Noble winkel zit. Een paar weken geleden kwam schrijfster Joanne Rowling naar de Verenigde Staten.
Arthur Levine: We vieren de aankomst van J. K. Rowling en Harry Potter’s publicatie in de VS.
Margot Adler: Arthur Levine, die Harry Potter naar Scholastic heeft gebracht, spreekt op een boekenfeest in Manhattan. Rowling, die in haar vroege jaren dertig is, is nog nooit naar de verenigde staten geweest, en ze is gekomen met haar vijf jaar oude dochtertje. Rowling zegt dat ze het idee voor de elfjarige Harry Potter in 1990 kreeg.
JKR: Ik zat in een trein en staarde uit het raam naar een paar koeien – dat is echt waar – terwijl ik aan niets in het bijzonder dacht, en het idee voor Harry viel gewoon zeg maar in mijn hoofd. Het was het puurste moment van inspiratie dat ik ooit heb gehad. En ik schrijf al jarenlang en ik heb nog nooit geprobeerd om ook maar iets uitgegeven te krijgen. Harry kwam heel erg compleet aan. Ik kon hem zien, ik kon een kleine ronde bril zien en ik kon zijn litteken zien en hij was een heel erg realistisch jongetje vanaf het begin af aan. De “acorn” die aan kwam op die trein was Harry, een jongen die niet weet dat hij een tovenaar is, die altijd in staat geweest is om rare dingen te laten gebeuren maar hij doet het onbewust, en alleen wanneer hij bang is of boos en iets wat hij niet weet is dat hij sinds zijn geboorte staat ingeschreven in deze wonderbaarlijke school voor hekserij en hocus-pocus. Maar hij weet dit niet omdat de verwanten waarbij hij heeft hopen dat als ze maar verschrikkelijk genoeg zijn, ze in staat zullen zijn om de magie uit hem te slaan. Ze weten wat hij is, maar hebben het hem nooit verteld.
Margot Adler: Een groot deel van HP & SS vindt plaats in een fantastische alternatieve wereld, op een toverschool genaamd Zweinstein, dat lijkt op een Britse kostschool, behalve dat deze school is gevuld met reuzen en met Professors met namen als Stronk, Sneep en Perkamentus. Er zijn zelfs geesten die lesgeven, waarvan Rowling zegt dat ze die voor de lol heeft geschreven.
JKR: Het idee is dat Professor Kist praktisch stierf in de lerarenkamer op een nacht, en de volgende morgen zonder zijn lichaam opstond om door te gaan met lesgeven. Ik denk dat we allemaal wel eens in onze opleiding iemand hebben ontmoet die net zo goed dood had kunnen zijn – zo interessant waren ze.
Margot Adler: Rowling zegt dat ze namen verzamelt uit oude boeken en straatnamen. “Dumbledore”(Perkamentus), het schoolhoofd, komt bijvoorbeeld van een oud woord voor ‘bumbelbee’ (hommel). En er is een woord in het boek dat zelfs algemeen gebruikt zou kunnen worden. Net als in de jaren zeventig het woord ‘grock’ uit het boek Stranger in a Strange land van Robet Heimline “iets heel erg goed begrijpen” begon te betekenen en “caraft” van Kurt Vonnegut “een groep vrienden met een hele goede band”.
Het woord in Harry Potter is Dreuzel. “Dreuzel is een woord voor iemand in de boeken die helemaal niet magisch is.” Tovenaars noemen mensen die geen magisch bloed in hun aderen hebben zo. Maar mensen schrijven behoorlijk baak naar me en ze gebruiken dat woord en vergroten zijn betekenis een beetje, zodat het iemand die behoorlijk saai en fantasieloos betekent.
Margot Adler: In het boek, verschillen de tovenaarswereld en de Dreuzelwereld heel erg van elkaar. Ze hebben andere kleren, ander snoep en zelfs andere sporten. Er is een hele ruwe sport genaamd Zwerkbal, die op bezemstelen wordt gespeeld, iets dat me herinnert aan Alice in Wonderland die croquet met echte egels speelt.
Ik heb een paar kinderen in onze studio meegenomen om Rowling wat vragen te stellen,. Één is Skyler, die ongeveer 8 is.
JKR: Toen ik jonger was, denk ik dat mijn grootste fantasie geweest zou zijn om te ontdekken dat ik krachten had waar ik nog nooit van gedroomd had, dat ik speciaal was, dat “deze mensen mijn ouders niet konden zijn, Ik ben veel interessanter dan dat.” Ik denk dat een heleboel kinderen dat soms in het geheim kunnen hebben gedacht. Dus dat nam ik ‘
Eén stapje verder en ik dacht, wat is de beste manier om daar van vrij te komen? Okay, je bent een tovenaar!
Margot Adler: Het boek begint met Harry die bij zijn vervelende familie woont, net als hun verwende zoon Dirk, die Harry heel erg vaak slaat. Rowling leest een scène in de dierentuin: Dirk heeft een slapende boa geplaagd door op zijn kooi te slaan. Wanneer Dirk eindelijk wegggaat opent de slang opeens zijn ogen en kijkt naar Harry.
JKR: "The snake jerked its head toward Uncle Vernon and Dudley…." (etc….) "Thankss, amigo."
Margot Adler: Harry Potter’s redding komt uit het niets,. Joanne Rowling, een voormalig docent die het moeiljik heeft gehad, zegt dat Harry Potter haar heeft gered.
JKR: Mijn huwelijk eindigde. Ik heb in het buitenland gewoond en gewerkt. Ik keerde terug naar Engeland zonder een baan, met een hele jonge baby. En ik vond mijzelf in een situatie waarvan ik denk dat heel veel vrouwen daarin belanden. Het is heel erg moeilijk voor een alleenstaande moeder in Engeland, en ik weet zeker dat het in Amerika ook zo is, om uit de val van de armoede te komen. Als je tot op een bepaald punt zinkt, is het heel erg moeilijk om er uit te komen omdat je het geld niet hebt voor kinderzorg en zonder kinderopvang kun je niet werken. Dus het is waar dat ik een heleboel in cafés heb gezeten en ik ontdekte heel erg snel dat Cafés in Engeland helemaal voorbereid waren om me twee uur te laten zitten met één koud kopje kloffie terwijl mijn dochter sliep.
Margot Adler: En Rowling zei, zelfs voor Harry Potter een succes was, dat het schrijven van het boek alleen al haar geestesgesteldheid ten goede is gekomen. Het leuke aan schrijven is dat je alleen maar een pen en een papier nodig hebt, niets meer. In Engeland heeft Harry Potter veel awards gewonnen en is zó succesvol geworden, onder volwassenen net zo als onder kinderen, dat er zelfs een volwassenen editie is zodat volwassenen zich niet hoeven te schamen over het feit dat ze een kinderboek lezen. Maar niemand weet hoe succesvol Harry Potter in dit land zal zijn. Suzanne Barcell, de dienstdoende General Manager van Books of Wonder, de grootste kinderboekhandel in Manhatten, zegt dat het boek mond op mond wordt verspreid.
Suzanne Barcell: We hebben al ruim honderd exemplaren van dit boek verkocht en we hebben het in de schappen sinds Augustus. Één van onze werknemers verkleedde zich voor Halloween zelfs als Harry Potter.
Margot Adler: Natuurlijk is Barcell de manager van een onafhankelijke boekhandel en ééntje met de titel “Books of Wonder.” Het zal fascinerend om te zien hoe ver Harry Potter het in de Dreuzelwereld schopt. Margot Adler, NPR News, New York.