Verlegen jongetje en alleenstaande moeder nemen het stokje over van Roald Dahl
The Independent, 29 januari 1999
Rhys Williams
Een ALLEENSTAANDE moeder van 34 en een bebrild weesjongetje van twaalf mogen niet de meest belovende combinatie lijken, maar samen zijn ze de uitgeverssensatie van de afgelopen twee jaar geworden.
Het meest recente hoofdstuk in het opmerkelijke verhaal van Joanne Rowlings intrigerende literaire creatie begon gisteren met de paperbackuitgave van het tweede boek in haar Harry Potter serie, Harry Potter en de Geheime Kamer.
Potter is de schoolgaande tovenaar wiens enthousiaste adoptie door kinderen en volwassenen met hun aantal van honderden en duizenden er voor gezorgd heeft dat recensenten mevrouw Rowling loven alsof ze de nieuwe Roal Dahl is.
Perron één op King’s Cross Station wordt kort het mythische Perron 9 ¾, de plaats waarvan de jonge Harry vertrekt naar school aan het begin van elk nieuwe jaar en functioneert zoals de kleerkast in de Narnia serie van C. S. Lewis.
Harry Potter en de Steen der Wijzen, het eerste van wat uiteindelijk een zevendelige serie zal moeten worden, introduceerde de held die zijn naam aan het boek af aan een generatie van computerspelverslaafden, waarvan men eerder dacht dat ze voor de betovering van het geschreven word waren verloren. De resultaten zijn overweldigend geweest. De verkoopcijfers van de twee boeken komen nu in de buurt van een half miljoen, terwijl de hardcover versie van de Geheime Kamer zijn eerste maand op de plank als bestseller voor alle boeken doorbracht.
Mevrouw Rowling heeft een armvol awards verzameld, waaronder de Smarties Book Prize (het kinderequivalent van de Booker) in opeenvolgende jaren en een plaats op de 1998 Withbread nominatielijst. Hollywood gaf zijn goedkeuring de vorige herfst toen Warner Brothers de filmrechten voor beide boeken voor een bedrag met zeven cijfers kocht.
Meester Potter is een wees die door zijn gemene familie werd gedwongen om onder de trap te leven, tot hij er op zijn 11de verjaardag achter komt dat hij eigenlijk de zoon van beroemde tovenaar is, waarop hij naar Zweinsteins Hogeschool voor Hekserij en Hocus-Pocus wordt gebracht. Daar volgt hij lessen in toverdranken, kruidengeschiedenis en Zwerkbal, een soort van voetbal dat op bezemstelen wordt gespeeld. Oh ja, en hij redt de school en de wereld van de gevallen engel Voldemort, een vroegere hoofdmonitor op Zweinstein, die er voor kist om zijn magie tegen het instituut te gebruiken. In andere woorden, een meeslepend verhaal van goed versus kwaad dat terecht het Nieuwe Testament tevoorschijn haalt, alleen met karakters die aan Roald Dahl doen denken.
De namen van Dahl en C. S. Lewis worden met regelmaat naast die van mevrouw Rowling genoemd, een vergelijking die ze weigert te erkennen. “C. S. Lewis is simpelweg een genie en ik ben geen genie,” zegt ze. “En hoewel ik denk dat Dahl een meester was in wat hij deed, denk ik dat mijn boeken moreler zijn dan die van hem. Hij schrijft ook hele opgeblazen komische karakters, waar ik denk dat die van mij meer 3-dimensioneel zijn.”
Hoe dan ook, recensenten hebben mevrouw Rowling allemaal geloofd omdat ze lezers meeneemt naar een zelfbedachte wereld waar Harry met een auto in een boom vliegt, waarmee hij de regels betreffende misbruik van Dreuzelobjecten (Dreuzels zijn normale mensen) overtreedt. In het tweede boek ontrafelt Harry de geheimen van enorme spinnen, schoolgenootjes die versteend zijn en een onaangenaam wezen dat zich ophoudt in de rioolbuizen van de school.
Potter draagt een bril omdat, zo zei mevrouw Rowling, ze een bril met dikke glazen had gedragen als kind en gefrustreerd was dat personages met een bril in verhalen altijd intelligent waren maar nooit de held van het verhaal.
Hoewel het in de eerste instantie gericht was op kinderen in de leeftijd van 9 en 12 jaar, sprak Harry meer mensen aan. Ouders die klaagden over het feit dat hun kinderen het licht niet uit wilden doen tot ze nog één hoofdstuk meer hadden kunnen lezen werden de volgende groep die door Harry werd bekeerd. De uitgever Bloomsbury nam de ongebruikelijke stap door het uitbrengen van een volwassenenversie van het eerste boek in september. Het kreeg een designbewuste omslag met een zwart witte foto van een stoomtrein met de titel in citrusoranje letters. Het idee was om volwassen lezers de moeite van het verbergen van het boek achter hun ochtendkrant wanneer ze gebruik maakten van het openbaar vervoer te besparen.
Als Harry’s avonturen erg interessant zijn om te lezen, dan is het verhaal van mevrouw Rowling zelf ook een paar hoofdstukken waard. Nadat ze voor Amnesty International werkte ging ze naar Portugal om Engelse les te geven. Daar trouwde ze met een journalist, maar binnen een aantal weken na de geboorte van een dochter, Jessica, scheidden ze.
Gescheiden, blut en nu een alleenstaande moeder, ging ze terug naar Edinburgh waarh aar zus woonde. Een groot gedeelte van het eerste boek werd in Nicolson’s, een café in de stad waar ze haar koude en miserabele flat ontsnapte. Terwijl Jessica in haar wieg sliep deed mevrouw Rowling lang met haar kopjes koffie en schreef verbeten verder in een aanelkaargeschreven handschrift.
Het manuscript werd naar Penguin gestuurd, die het afwezen, en toen HarperCollins, waar het een jaar lang stof kon aantrekken. Uiteindelijk riep ze de hulp in van een literaire vertegenwoordiger en binnen een dag nadat ze het boek stuurden, nam Bloomsbury het dankbaar aan. De rest zou beste literaire en filmgeschiedenis kunnen zijn.